Τα Νέμεα καθιερώθηκαν ως Πανελλήνιοι Αγώνες το 573 π.Χ. Η τέλεσή τους γινόταν κάθε δύο χρόνια στην Νεμέα που βρίσκεται στα ανατολικά χαμηλά υψώματα των Αρκαδικών ορέων ανάμεσα σε διάφορες φυλετικές ενότητες. Αρχικά ελέγχονταν από τις Κλεωνές και από τέλος του 5ου αι. π.Χ. από το Άργος.

Σύμφωνα με τον αρχαιότερο μύθο, η ίδρυσή τους ξεκίνησε από τους ταφικούς αγώνες που οργάνωσαν οι Επτά επί Θήβας για το νεκρό βρέφος Οφέλτη. Σύμφωνα με μεταγενέστερη εκδοχή τους αγώνες ίδρυσε ο Ηρακλής σε ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τους θεούς που τον βοήθησαν να σκοτώσει το λιοντάρι της Νεμέας.

Συστηματικές ανασκαφές αποκάλυψαν ένα μεγάλο μέρος του ιερού του Δία και το Στάδιο. Ο ναός του Δία, χτισμένος το 330 π.Χ. στο κέντρο του ιερού, συγκαταλέγεται μεταξύ των αρχαιότερων κτηρίων, όπου χρησιμοποιήθηκαν και οι τρεις αρχιτεκτονικοί ρυθμοί, η εξωτερική κιονοστοιχία του είναι ιδωρική, ενώ στο εσωτερικό είχε κορινθιακούς και ιωνικούς κίονες σε δύο επίπεδα. Μοναδική στην Ελληνική αρχιτεκτονική είναι η υπόγεια κρύπτη στο πίσω μέρος του σηκού

Ο βωμός του Δία στα ανατολικά του ναού ήταν ιδιαίτερα επιμήκης, ίσως για να μπορούν οι αθλητές να προσφέρουν θυσίες και να εκφωνούν τους όρκους ομαδικά. Γύρω από τον ναό υπήρχε πλατεία με ένα ιερό Άλσος από κυπαρίσσια. Τη νότια πλευρά της έκλειναν οι οἶκοι, λέσχες κτισμένες από διάφορες πόλεις κράτη κατά το τέλος του 5ου αι. π.Χ.

Ανάμεσα στα κτήρια της νότιας πλευράς του ιερού περιλαμβάνεται ο ξενών (ξενοδοχείο) και τα λουτρά. Στα ΝΑ του ναού βρίσκεται το Στάδιο, το οποίο χτίστηκε προς το τέλος του 4ου αι. π.Χ. Είχε μήκος 600 ποδών και το ένα του άκρο είχε καμπύλη απόληξη. Ο στίβος του Σταδίου έδωσε σημαντικά λείψανα της άφεσης καθώς και του μηχανισμού εκκίνησης (ύσπληγα). Σημαντικό τμήμα του Σταδίου ήταν η κρυπτή είσοδος, μια θολωτή υπόγεια σήραγγα από την οποία έμπαιναν στο Στάδιο οι αθλητές ερχόμενοι από το ιερό του Δία.